* اقلّ و اكثر خود بر چند قسم است ؟ بر دو قسم : 1 - ارتباطى 2 - استقلالى * در چه جائى به اقلّ و اكثر ارتباطى گفته مىشود ؟ در جائى كه اگر در واقع ، اكثر ، متعلّق تكليف باشد ، انجام دادن اقلّ لغو و فاسد است ، و هيچ به درد نمىخورد . فى المثل اگر نماز 10 جزئى واجب باشد و شما 9 جزئى بخوانيد نماز نخوانده‌ايد . فى المثل اقلّ در شبههء وجوبى ، طاعت به حساب نمىآيد ، و در شبههء تحريميّه معصيت نمىباشد . * اقلّ و اكثر استقلالى به چه معناست ؟ بدين معناست كه اگر هم فى الواقع اكثر واجب بوده و ما اقلّ را انجام داديم ، به همان اندازه امتثال نشده و برائت ذمّه حاصل مىشود ، حال چه اكثر را انجام بدهيم يا نه ؟ فى المثل : شما شك داريد كه آيا 1000 تومان بدهكاريد و يا 1500 تومان ؟ اگر 100 تومان به طلبكار بدهيد ، به همان مقدار برائت ذمّه حاصل مىشود . * در تبيين شبههء تحريميّه و دوران آن ميان متباينين مثال بزنيد ؟ فى المثل : شما بالاجمال مىدانيد كه در اسلام يا صوت مطرب حرام است و يا صوت مرجّع ، لكن تفصيلا نمىدانيد كدام‌يك از اين دو قطعا حرام است . * در تبيين شبههء تحريميّه و دوران آن ميان اقلّ و اكثر استقلالى مثال بزنيد ؟ فى المثل : يك زن حائض اجمالا مىداند كه : يا قرائت كلّ سور عزائم بر او حرام است و يا خصوص آن آيه‌اى كه در آن سور داراى سجدهء واجبه است و خلاصه اينكه يا اقل حرام است يا اكثر ، هريك كه باشد ، ربطى به ديگرى ندارد . يعنى اگر در واقع اكثر حرام باشد ، باز با انجام اقلّ به همان اندازه معصيت كرده‌اند . * در تبيين شبههء تحريميّه و دوران آن ميان اقلّ و اكثر ارتباطى مثال بزنيد ؟ فى المثل : شما اجمالا مىدانيد كه بر مبناى ( من مثل مثالا فقد خرج عن الاسلام ) ، در اسلام ، مجسّمه‌سازى حرام است ، و لكن شك داريم بين اينكه آيا تصوير كامل يك انسان حرام است كه اكثر باشد ؟ و يا تصوير ناقص هم كه مثلا نيم‌تنه بالا را هم به تجسّم كشيدن نيز حرام است كه اقلّ باشد ؟ * قدر متيقّن در اينجا چيست ؟ اينست كه اكثر حرام و اقل مشكوك است و از آن جهت كه نيم‌تنه جزء از كلّ تنه است اقلّ و اكثر ارتباطى هستند .